«

»

mar 16

Imprimer ceci Article

Petisyon: Operasyon pou reveye popilasyon an pou sove lajenès Ayisyèn

Spread the love

Fanm Deside

Solidarite Fanm Ayisyèn – SOFA

Asosyasyon Fanm Solèy Dayiti – AFASDA

Conseil Haïtien des Etat Non Etatiques – CONHANE

Réseau National de Défense des Droits Humains – RNDDH

Commission Episcopale Nationale Justice et Paix – CE-JILAP

Centre d’Analyse et de Recherches en Droits de l’Homme – CARDH

Plateforme des Organisations Haïtiennes de Droits Humains – POHDH

Mouvement des Femmes Haïtiennes pour l’Education et le Développement – MOUFHED

__________________________________________________________________________________________

 

Operasyon pou reveye popilasyon an pou sove lajenès Ayisyèn:

 

Fanm Deside, SOFA, AFASDA, CONHANE, RNDDH, CE-JILAP, CARDH, POHDH ak MOUFHED ekzije otorite ayisyen yo pou kanpe vye tandans k ap trennen jèn yo nan ladebòch epi ki fè kanaval la ak kilti ayisyen an pèdi valè.

 

Depi byen lontan, yo te toujou konsidere kanaval ayisyen an tankou yon evènman kitirèl ke tout moun nan peyi a ap tann chak ane.

Nan tan ki pase yo, gwoup mizikal ak bann apye yo, te konn konpoze mizik sou listwa, sou eksplwa oswa echèk nan lavi yo, pou rakonte reyalite sosyal ayisyen an.  Gwoup dans ak teyat yo bò kote pa yo, te konn fè imajinasyon yo travay pou reprezante pyès teyat sou reyalite a, epi fè pase mesaj sansibilizasyon ak fòmasyon pou moun nan kominote a.

Sa fè plizyè lane ke sa chanje. Jounen jodya, se yon kalte tèks gwosomodo, san enspirasyon, san respè pou kilti ayisyèn nan, ni pou abitid zansèt yo, espesyalman san respè  pou kò fanm yo, ki pran lamayòl.

Nou jwenn gen anpil tandans k’ap pouse jèn yo ale fè zak vyolans, fè ladebòch. Se sèlman nan vye pawòl kont fanm, moun kap ekri pifò tèks kanaval yo, jwenn sous enspirasyon yo.

Sitiyasyon sa a rive nan yon nivo ki fè pè anpil, kote nou wè nan kanaval nasyonal 2017 la, pandan twa (3) jou gra yo, ansyen Prezidan Michel Joseph Martelly, atake entegrite moral ak sichik de (2) pèsonalite tout moun konnen nan peyi a : Jean Monard Métellus ak Marie Liliane Pierre-Paul.

Lajenès la, san reflechi, bliye tèt li nan anbyans, nan brase ren, bwè kleren pandan y ap repete ak Michel Joseph Martelly pawòl sal, san ankenn respè pou prensip ak valè dwa moun yo. Gen anpil estasyon radyo ak televizyon ki retransmèt vye espektak sal sa yo bay tout popilasyon an, kote menm jèn ki pat sou plas te rive gen posiblite pou asiste vye espektak sa a, marande ak pawòl sal.

Aparèy jistis Ayisyen an bò kote pal, pa pran reskonsablite l, alòske, ansyen prezidan Michel JosephMartelly, nan dènye fèt kanaval la, vyole menm prensip moral ki pi òdinè yo epi li pa respekte dispozisyon atik 281 ak 283 kòd penal la, konsiyen pa mèt Patrick Pierre-Louis  sou kesyon bon mannyè ak moral.

Mete sou sa, gen anpil didje (Disc-Jockey)ki pran abitid pase mizik k’ap di betiz epi k’ap atake fanm ak tifi nan diyite yo.

Fanm ak jèn tifi toutouni oswa prèske toutouni touche kòb pou danse yon mannyè pou kite kwè y’ap fè lanmou. Sa lakòz jodya, reprezantasyon koregrafik yo chanje epi videyo ki sanble ak fim pòno.

Li klè kon dlo kòk, sosyete ayisyèn nan kite dèyè bèl epòk kote kanaval la te reprezante anpil koulè. Sosyete a, jounen  jodya ap asiste jenès la k ap degrengole, epi kanaval la ak kilti ayisyen nan kap pèdi valè.

 Kèk tèks lalwa ki ekziste sou deboch lajenès, pa pran sanksyon kont sitiyasyon sa yo, tankou kote nan anbyans jeneral, adolesan ak jèn ki lage nan poze zak ki kontrè ak valè, ak prensip dwa moun, k’ap lanse vye pawòl diskriminasyon yonn kont lòt, bay sans seksyèl nan tout pawòl y’ap di epi atake lòt moun nan diyite yo.

Se poutèt sa òganizasyon sa yo n’ap site la a, Fanm Deside, SOFA, AFASDA,  CONHANE, RNDDH, CE-JILAP, CARDH, POHDH ak MOUFHED, envite tout ayisyen, papa ak manman pitit, manm òganizasyon nan sosyete sivil la aktè politik yo, manm òganizasyon debaz yo, manm òganizasyon lajenès, ki santi yo fache kont move direksyon jenès ayisyen an pran sou enfliyans anpil mizisyen ayisyen ak didje (Disc-Jockey), pou patisipe nan yon operasyon pou revèye popilasyon an, pandan n’ap siyen petisyon sa a, ki gen pou remèt nan palman ayisyen an, nan objektif pou fòse yo degaje yo tankou mèt janjak pou di otan ak sitiyasyon debòch k’ap ravaje lajenès la epi kanaval la ak kilti ayisyen nan k’ap pèdi valè. Dokiman sa a, reklame :

  • Pou palman ayisyen an fè yon lwa sou malè pandye ki genyen nan livre lajenès ayisyen nan, nan debòch, sou kanaval la ak kilti ayisyèn nan ki ap pèdi valè. Lwa sa a dwe ekzije sanksyon sevè kont gwoup mizikal yo, didje yo (Disc-Jockey ) ak tout moun ki pouse lajenès la livre tèt li nan ladebòch ;
  • Pou mete kanpe, prese prese, yon enstans k’ap pwoteje, kominikasyon odyovizyèl la.Enstans sa ap gen pou obligasyon pou verifye si tèks yo konfòm ak kilti ayisyèn nan an jeneral, epi ak prensip bon mannyè yo ;
  • Pou kontwole tout tèks mizik yo epi entèdi tout tèks ki preche diskriminasyon, rasis, tèks k’ap ensilte moun, ki gen pawòl sal, ki depaman ak pwoteksyon timoun, ki pouse moun livre tèt yo nan ladebòch, epi ki pa respekte kilti ayisyan an, dwa moun ak dwa fanm ;
  • Pou entèdi Timoun patisipe nan tout aktivite lannwit yo epi pou reskonsab disko yo mete entèdiksyon pou timoun antre ;
  • Pou entèdi timoun fimen ak bwè kleren ;
  • Pou kontwole tout aktivite ki fèt pou lajenès yo, tankou jounen rekreyatif, afterschool ;
  • Pou entèdi sou tout tèritwa nasyonal la, tout pwogram nasyonal ofisyèl debòch, tankou Ti Sourit, ranplase yo pa reyinyon kominotè, epi se pou reyinyon sa yo reyalize alafen semèn, nan aprèmidi.

Dokiman petisyon sa a, ouvè pou siyati epi li disponib nan lokal tout òganizasyon ki pran inisyativ sa a, ak nan estrikti ki reprezante yo nan depatman yo. 

Yon sosyete konstwi sou baz respè. Ann aprann jèn nou yo respekte tèt yo ak respekte lòt yo. Ann reveye nou, ann sove lajenès ayisyen an !!!

 

 

Pòtoprens, nan dat 8 mas 2017

 

Sa a se tradiksyon dokiman an ki te ekri an franse.

Lien Permanent pour cet article : http://www.fanmdesidehaiti.org/2017/03/16/operasyon-pou-reveye-popilasyon-an-pou-sove-lajenes-ayisyen/

1 Commentaire

  1. Anice Saint-georges

    Je suis bel et bien d’accord avec cette noble initiative

Laisser un commentaire

Votre adresse de messagerie ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *

Vous pouvez utiliser les balises HTML suivantes : <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>